ምድህሳስ ምስጢራት ክሪስታላዊ ንዋት

ምድህሳስ ምስጢራት ክሪስታላዊ ንዋት

ኣብ ናህሪ ኤሌክትሮኒካዊ ዓለም፡ ፍሪኩዌንሲ ክሪስታል ኦሲሌተር ከም ህርመት ልቢ ወሳኒ እዩ። ትኽክለኛነትን ምርግጋእን ናይዚ ኩሉ ኣብቲ ስሕበት ዘለዎ ክሪስታላዊ ንብረት ይምርኮስ። ፊዚካዊ ባህርያት ክሪስታላዊ ንጥረ ነገራት፡ ከም ኤላስቲክ ቀወምቲ፡ ጽቕጥቕጥን ኣቶሚካዊ ኣቃውማን ብሓባር፡ ናይ መወዳእታ ፍሪኩዌንሲ ናይቲ ክሪስታላዊ ምውጥዋጥ ይውስኑ። ሎሚ እዞም ባህርያት ብፍሉይ ንፍሪኩዌንሲ ክሪስታል ኦሲሌተር ብኸመይ ይጸልዉዎ ዝብል ምስጢር ንቃላዕ።

ቁልፊ ፊዚካዊ ባህርያት ክሪስታላዊ ንብረት

1. ኤላስቲክ ቀወምቲ

ናይ ክሪስታላዊ ንዋት ኤላስቲክ ቀወምቲ፡ እቲ ንብረት ብግዳማዊ ሓይልታት ክቃላዕ ከሎ ከመይ ከም ዝቕየር ይውስኑ። እቲ ኤላስቲክ ቀዋሚ ብዝዓበየ መጠን፡ ኣብ ትሕቲ ተመሳሳሊ ጸቕጢ ዝህሉ ምቕያር ቅርጺ ናይቲ ንብረት ይንእስ። ንክሪስታላት፡ ኤላስቲክ ቀወምቲ ምስ ፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጦም ብቐጥታ ዝተኣሳሰሩ እዮም። ዝለዓለ ኤላስቲክ ቀወምቲ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ዝለዓለ ፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ ይሰማማዕ፣ ምኽንያቱ እቲ ንብረት ኣብ እዋን ምንቅጥቃጥ ተመሳሳሊ ምቕያር ቅርጺ ንምፍራይ ዝያዳ ጸዓት ይሓትት።

2. ጽቕጥቕጥ

ጽቕጥቕጥ ክሪስታላዊ ንጥረ ነገራት እውን ንፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ ይጸልዎ። ዝለዓለ ጽፍሒ ዘለዎም ንዋት ኣብ ሓደ ኣሃዱ ድምጺ ዝዓበየ ጅምላ ስለዘለዎም፡ ንኽንቀጥቀጡ ዝያዳ ጸዓት የድልዮም። እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ናብ ትሑት ፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ የስዕብ።

3. ኣቶሚካዊ ኣቃውማ

ኣቀማምጣ ኣቶማትን ባህሪ ምትእስሳር ኣብ ክሪስታላትን እውን ንፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ ይጸልዎ። ንኣብነት ኣብ ክሪስታላት ኳርትዝ ዝርከቡ Si-O ምትእስሳር ልዑል ናይ ምትእስሳር ጸዓት ኣለዎም፣ እዚ ድማ ክሪስታላት ኳርትዝ ብዝለዓለ ፍሪኩዌንሲ ክናወጹ የኽእሎም። ብኣንጻሩ ኣብ ሴራሚክ ንብረታት ዘሎ ናይ ምትእስሳር ጸዓት መብዛሕትኡ ግዜ ትሑት ስለዝኾነ ናይ ምንቅጥቃጥ ፍሪኩዌንሲኦም እውን ትሑት እዩ።

4. ምውህሃድ ምስፍሕፋሕ ሙቐት

ናይ ክሪስታላዊ ንብረታት ናይ ሙቐት ምስፍሕፋሕ ምልክት (coefficient of thermal expansion) ሙቐት ክቕየር ከሎ ናይቲ ንብረት ዳይመንሽናል ለውጢ ይገልጽ። ትሑት ናይ ሙቐት ምስፍሕፋሕ ምልክት ዘለዎም ንዋት ሙቐት ክቕየር ከሎ ውሑድ ምቕያር ቅርጺ ኣለዎም፣ እዚ ድማ ንምርግጋእ ምንቅጥቃጥ ይሕግዝ በዚ ድማ ንፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ ይጸልዎ።

5. ዳይኤሌክትሪክ ቀዋሚ

ዳይኤሌክትሪክ ቀዋሚ ኣብ ኤሌክትሪክ ፊልድ ናይ ሓደ ንብረት ናይ ምላሽ ዓቕሚ ዝገልጽ ፊዚካዊ ብዝሒ እዩ። ዝለዓለ ዳይኤሌክትሪክ ቀዋሚ ዘለዎም ንብረታት መብዛሕትኡ ግዜ ዝለዓለ ፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ ኣለዎም፣ ምኽንያቱ ኣብ ኤሌክትሪክ ፊልድ ዝገብርዎ ምቕያር ቅርጺ ዝዓበየ ስለዝኾነን ምንቅጥቃጥ ንምዕቃብ ዝያዳ ጸዓት የድሊ።

6. ውሽጣዊ ጸቕጢ

ኣብ እዋን ዕብየት ክሪስታላት ውሽጣዊ ጸቕጢ ክፍጠር ይኽእል እዩ፣ እዞም ጸቕጥታት እዚኣቶም ድማ ንኣቃውሞኦምን ባህርያት ምንቅጥቃጦምን ክጸልዉ እዮም። ውሽጣዊ ጸቕጢ ኣብ ፍሪኩዌንሲ ምንቅጥቃጥ ናይቲ ክሪስታል ለውጢ ከስዕብ ይኽእል።

መጠቃለሊ

ብሓጺሩ፡ ዝተፈላለዩ ፊዚካዊ ባህርያት ክሪስታላዊ ንብረት፡ ማለት ኤላስቲክ ቀወምቲ፡ ጽቕጥቕጥ፡ ኣቶሚካዊ ኣቃውማ፡ ምውህሃድ ምስፍሕፋሕ ሙቐት፡ ቀዋሚ ዳይኤሌክትሪክን ውሽጣዊ ጸቕጥን፡ ብሓባር ንፍሪኩዌንሲ ክሪስታላዊ ኦሲሌተር ዝጸልዉ ቁልፊ ረቛሒታት ይፈጥሩ። ንሓድሕዶም ዝተኣሳሰሩ ኮይኖም ብሓባር ብምስራሕ ደረጃ ፍሪኩዌንሲን ምርግጋእን ናይቲ ክሪስታል ኦሲሌተር ይውስኑ። ኣብ መንጎ እዞም ባህርያት ዘሎ ዝምድናታት ምርዳእ ቅኑዕን ርጉእን ፍሪኩዌንሲ ምልክታት ንምርካብ ዝምጥን ክሪስታላዊ ንብረት ንምንዳፍን ንምምራጽን ወሳኒ እዩ።